1. Waarom wordt de Grote Baan heraangelegd?  

De Grote Baan maakt deel uit van de drukke Noord-Zuidverbinding tussen Eindhoven en Hasselt. Lokaal en doorgaand verkeer komen er vanaf Hechtel tot voorbij Houthalen op 2 rijbanen samen. Dat zorgt niet alleen voor fileleed en ongevallen, maar bedreigt ook de veiligheid en de leefbaarheid in de centra. Door lokaal en doorgaand verkeer te scheiden, zorgt de heraanleg tegelijk voor een vlotte Noord-Zuidverbinding en voor leefbare, herenigde centra. Een goede zaak voor Limburg en zeker voor de lokale bewoners en handelaars.

2. Nu de omleidingsweg er komt, gaat er dan nog een verbetering en heraanleg komen van de Grote Baan? 

De Vlaamse regering zal gelijktijdig middelen voor een kwalitatieve herinrichting van de Grote Baan voorzien, die de leefbaarheid en veiligheid zal verhogen. Meteen na de aanleg van de omleiding wordt in één aansluitende beweging de Grote Baan aangepakt.

3. Wat is een MER? 

Een MER is een milieueffectrapport. De meeste grote infrastructuurwerken, zoals de heraanleg van de Grote Baan, vereisen standaard een MER-studie. In een MER-studie onderzoekt de initiatiefnemer van een project alle mogelijke alternatieven van op vlak van effecten op milieu (mens, natuur en landschap). Op basis van onder andere de MER-studie kan het Vlaams Gewest met kennis van zaken beslissen over de beste uitvoering van een plan.

4. Wat is een kennisgeving?  

Aan een studie van de milieueffecten (MER) gaat een kennisgevingsdossier vooraf waarin tot in detail wordt uitgelegd welke tracés het Vlaams Gewest op welke manier zal onderzoeken tijdens de MER-studie. Dit kennisgevingsdossier kan door iedereen gedurende een vastgelegde periode van dertig dagen worden ingekeken. Iedereen kan op dat moment suggesties doen op wat de MER-studie moet onderzoeken en hoe dit moet gebeuren. In de mate van het mogelijke zal het Vlaams Gewest tijdens het verdere onderzoek rekening houden met deze suggesties.

5. Wij hebben gehoord dat er naast het plan-MER ook een socio-maatschappelijke studie is gebeurd?  

De Vlaamse Regering heeft bij haar keuze inderdaad een moeilijke evenwichtsoefening moeten maken tussen de resultaten uit het plan-MER en de maatschappelijke kosten en baten van de tracés. U moet echter ‘milieueffecten’ ook ruim genoeg zien. Niet alleen de effecten op de natuur worden bestudeerd in het plan-MER, ook effecten op bijvoorbeeld ruimte-inname (onteigeningen), geluidshinder, stofhinder, enzovoort.
Daarnaast heeft de Vlaamse Regering ook alle socio-maatschappelijke effecten in rekening genomen bij haar keuze. De omleiding kwam zeer sterk uit deze studie, wat de beslissing van de Vlaamse regering alleen maar kan ondersteunen. De MKBA is geen vereist document binnen de procedure, maar gezien de maatschappelijke gevoeligheid van dit dossier, werd verkozen om dergelijke extra studie te doen.

6. Er is nu gekozen voor de omleiding. Wat kunnen wij de komende maanden verwachten?  

Nu de Vlaamse Regering opnieuw voor de omleiding heeft gekozen, worden er nog verschillende inspraakmomenten voorzien. Het belangrijkste is het openbaar onderzoek in het kader van het GRUP dat 60 dagen duurt en normaal gezien zal plaatshebben in het voorjaar 2009. Iedereen kan op dat moment de plannen inkijken en bezwaren uiten. Op basis daarvan worden de definitieve plannen uitgewerkt.

In de fase die nu volgt gaat Wegen en Verkeer het gekozen tracé verder uitdiepen en in detail uitwerken: materiaalgebruik, architectuur, soort geluidswering, uitvoering, enzovoort worden tijdens de fase van het GRUP en het project-MER verder verfijnd om zo tot een concreet uitvoeringplan te komen op basis waarvan een aannemer kan gezocht worden. In een laatste fase wordt een vennootschap opgericht die zal instaan voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het instandhouden van het project. Ook later, in de fase van de bouwvergunning, volgt nog een inspraakmoment

7. Wat is de fasering van de werken?  

Op dit moment ligt de fasering van de werken nog niet vast. Die wordt pas duidelijk wanneer de aannemer van de werken is aangesteld en de planning van de werken wordt opgesteld. We verwachten dat we u hierover tegen 2016 meer duidelijkheid kunnen geven.

8. Kost de omleiding minder dan de doortocht?  

De investeringsprijs van het omleidingsscenario is vergelijkbaar met deze van het doortochtscenario. Maar we investeren vooral in een langetermijnoplossing tegen de files in Noord-Limburg en de dodelijke ongevallen op de Grote Baan. Daarmee krijgt ook economisch Limburg meer ademruimte en worden de omliggende industriegebieden beter ontsloten.

Uit de socio-maatschappelijke analyse komt duidelijk naar voor dat op een termijn van 30 jaar de omleiding opvallend meer baten oplevert dan de doortocht. Sterker nog, de omleiding betekent - dankzij een snellere aanleg en beperkte verkeershinder - winst voor de Limburgse economie. De doortocht daarentegen zou leiden tot economisch verlies.

9. Wat betekent de omleiding voor onteigeningen?  

Onteigeningen zijn onoverkomelijk bij dergelijke ingrijpende werken. Momenteel bestaat er echter nog geen 100% duidelijkheid over de exacte afmetingen en voor welke percelen onteigening noodzakelijk zal zijn. Dit maakt deel uit van de vervolgstudie. Van zodra daarover duidelijkheid bestaat, zullen gesprekken met de betrokkenen plaatsvinden.

10. Hoe gaat de Vlaamse overheid de woonkwaliteit in de wijken Lillo en De Standaard garanderen?  

Alhoewel alle studies uitwijzen dat de omleiding de beste oplossing is voor heel Limburg, kan het voor enkele directe omwonenden niet de beste oplossing zijn. Hier moeten we begrip voor hebben. Indien zij dit wensen, kan er een persoonlijk gesprek volgen met deze mensen om tot een goede oplossing te komen. Bovendien zullen de nodige maatregelen (bv. geluidswering) worden genomen om de hinder voor de omliggende woonwijken zo klein mogelijk te maken.

11. Hoe gaat de Noord Zuid om met de fijn stof-problematiek in Vlaanderen?  

De hoeveelheid fijn stof is een bekommernis voor heel Vlaanderen. De regering bekijkt daarom maatregelen die regionaal kunnen toegepast worden.

Fijn stof is in de omgeving van de Grote Baan voor minder dan 25% afkomstig van verkeer. Vooral industrie, huishoudens en de verandering van klimaat is de oorzaak van fijn stof. Bovendien zullen de pieken in fijn stof die nu vooral op de Grote Baan bestaan door drukte en files verdwijnen, omdat het verkeer veel meer gespreid en dus ook vlotter zal verlopen.

12. De gemeente had al een concreet voorstel gedaan voor de omleiding. Zal het dat voorstel worden?  

De gedetailleerde uitwerking van de omleidingsweg zoals Houthalen-Helchteren deze heeft uitgetekend, geeft ons vooral goed aan waar de voornaamste bezorgdheden zitten. En daarmee zal zeker volwaardig rekening worden gehouden in de verdere uitwerking en studie.

13. Waarom moest er nu plots een afweging tussen de 2 scenario’s komen?  

Bij elk infrastructuurproject van deze omvang is de Vlaamse overheid verplicht om bepaalde procedures te doorlopen. Eén daarvan is de onderbouwing van het dossier via een MER-studie. De aanleg van de Noord Zuid, of deze nu via een omleidingsweg of via de Grote Baan loopt, heeft een grote impact op mens, natuur en landschap. Om de juiste en beste beslissing te nemen, moet de MER-studie alle effecten op voorhand inschatten die het project zal hebben op de omgeving. Procedureel gezien moeten in het plan-MER dan ook alle mogelijke tracéalternatieven gelijkwaardig onderzocht worden.

14. Is er aandacht voor voetgangers en fietsers? 

Dankzij de keuze voor de omleiding wordt immers ook de Grote Baan heringericht en verkeersveilig gemaakt.
De Noord Zuid verhoogt zo zowel het comfort als de veiligheid van iedereen, met extra aandacht voor de zachte weggebruikers in de centra.

Veilige oversteekplaatsen voor voetgangers en fietsers smeden beide kanten van de Grote Baan weer aaneen

15. Wordt er rekening gehouden met de plaatselijke landbouw? 

De landbouw is een belangrijke sector in deze regio waar uiteraard rekening mee wordt gehouden in de verdere uitwerking van het project en waar het nodige overleg mee zal gebeuren.

16. Wat is een ruimtelijk uitvoeringsplan?  

Elke perceel grond in Vlaanderen heeft een bestemming die bepaalt welke ingrepen erop vergunbaar zijn. De Vlaamse Regering kan de bestemming in een gebied aanpassen door een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan op te maken.

De gevolgen van een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan kunnen groot zijn. Als een landbouwgebied bijvoorbeeld herbestemd wordt tot woonzone, kunnen er huizen op gebouwd worden. Dat heeft gevolgen voor alle ruimtegebruikers en grondbezitters in de omgeving.

Een ruimtelijk uitvoeringsplan bevat meer dan alleen bestemmingen. Een uitgebreide motivatie, een lijst van stedenbouwkundige voorschriften en voorschriften over de inrichting en het beheer van het gebied zijn er ook in opgenomen.

Hoe de weg wordt aangelegd en welke milderende maatregelen er worden genomen zal worden vastgelegd in het project-MER en het DBFM-bestek en maakt dus geen deel uit van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan.

De procedure voor de opmaak van een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan

De procedure begint met de opmaak van een ontwerp, in overleg met alle betrokken overheidsdiensten en besturen. Als er binnen de Vlaamse Regering een consensus over het ontwerp is bereikt, stelt ze dat ontwerp voorlopig vast. Het nieuw gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan van de omleidingsweg werd voorlopig vastgesteld op 4 april 2014. Nu volgt een openbaar onderzoek dat twee maanden (zestig dagen) duurt. Iedereen kan tijdens die periode het plan inkijken en bezwaren, opmerkingen of adviezen indienen.